Een lekkage bij een dakkapel zit bijna nooit midden op het dakvlak, maar in de details en de overgangen. De drie plekken die we het vaakst tegenkomen: de aansluiting van het dakje van de dakkapel op het hoofddak, de dakrand en de opstand van dat platte dakje, en de aansluitingen rond het kozijn. Wij kijken daarbij eerder naar het loodwerk en de aansluiting zelf dan naar een kapotte kitnaad. En let op: als je binnen bij de dakkapel water ziet, hoeft het lek er niet te zitten — water dat hogerop onder de pannen komt, loopt vaak naar beneden en komt pas bij de dakkapel naar binnen. Daarom kijken we altijd naar de route die het water aflegt, niet alleen naar de plek waar jij de druppel ziet.
Waarom juist een dakkapel gevoelig is
Een dakkapel is een kastje dat door een dakvlak heen steekt. Daardoor ontstaan er randen, hoeken en overgangen die op een gewoon dakvlak niet bestaan: hout tegen pannen, plat dak tegen schuin dak, kozijn tegen betimmering. Op al die plekken moet het water gecontroleerd worden afgevoerd, en op al die plekken kan dat misgaan.
Midden op het dakvlak van de dakkapel zelf zit zelden het probleem. Goed aangebrachte dakbedekking op een klein plat dakje houdt jarenlang water buiten. De ellende ontstaat waar verschillende materialen en constructies bij elkaar komen.
Dat verklaart ook waarom een dakkapel die technisch gezien nog prima oogt, tóch kan lekken. Van een afstand zie je een strak dakje en nette betimmering. Wat je niet ziet, is hoe het lood onder de pannen ligt en of het water daar echt overheen wordt gestuurd.
De drie plekken die het vaakst lekken
In volgorde van hoe vaak we ze tegenkomen:
- De aansluiting van het dak van de dakkapel op het hoofddak, vooral de zijwangen en de overgang.
- De dakrand en de opstand van het platte dakje van de dakkapel.
- De aansluitingen rond het kozijn, vooral de onderdorpels en de hoeken.
Die volgorde bepaalt ook waar we beginnen met zoeken. Hieronder lopen we ze een voor een langs.
1. De aansluiting op het hoofddak
Dit is de meest voorkomende plek. De zijwangen van de dakkapel lopen schuin mee met het dak, en langs die wangen moet het regenwater van het hoofddak naar beneden. Dat water moet gecontroleerd over de aansluiting heen worden geleid, tot voorbij de dakkapel.
Bij een slechte uitvoering gebeurt precies het omgekeerde: het water komt achter het lood, onder de dakbedekking of achter de betimmering terecht. Vanaf dat moment loopt het de constructie in en zie je het pas binnen terug.
Wat we daarbij het vaakst zien misgaan:
- De aansluiting is te simpel gemaakt: er is te weinig nagedacht over waar het water heen moet.
- Het lood is te kort aangebracht, waardoor het water er bij veel regen langs of onder kan.
- Het lood is verkeerd ingeslepen in het metselwerk of verkeerd aangesloten op de pannen.
- De aansluiting heeft te weinig ruimte om beweging van de constructie op te vangen. Hout en metaal werken, en als de aansluiting die beweging niet kan volgen, scheurt hij op termijn open.
Vooral bij dakkapellen die er later zijn ingezet, is dit een aandachtspunt. De rest van het dak kan prima zijn, terwijl de aansluiting het zwakke punt is vanaf dag één.
2. De dakrand en de opstand
Het dakje van een dakkapel is een klein plat dak. Het water moet daar naar één kant weg, over een dakrand of via een afvoertje. Die rand en de opstanden eromheen zijn de tweede plek waar we vaak een lekkage vinden.
Waar je op kunt letten: dakbedekking die bij de rand is uitgedroogd, opgekruld of losgeraakt, een daktrim die los zit, of een plek bij de afvoer waar het materiaal zichtbaar versleten is. Blijft er na een bui water op het dakje staan dat er dagen later nog ligt, dan is dat een signaal dat de afwatering niet meer goed werkt.
Is de dakbedekking op het dakje aan het einde van zijn leven, dan is een pleister erop plakken meestal zonde van het geld. Zo’n dakje is klein, dus opnieuw voorzien van een onderlaag en een toplaag is een overzichtelijke klus. We hebben dat bijvoorbeeld gedaan bij twee dakkapellen in Boxtel: de lekkage zat in één dakkapel, maar de tweede was er net zo aan toe.
3. Het kozijn, de onderdorpel en de hoeken
De derde plek zit lager: rond het raam. De onderdorpel en de hoeken van het kozijn krijgen veel water te verwerken, want alles wat op het raam valt, loopt daarlangs naar beneden.
Gaat het hier mis, dan zie je de gevolgen meestal binnen bij de vensterbank of aan de zijkant van de dakkapel, en niet aan het plafond. Vaak is de aansluiting tussen kozijn en betimmering dan het probleem, of is er houtrot ontstaan waardoor water verder naar binnen kan trekken.
Dit is ook de plek waar je het vaakst kit ziet zitten. Daarover gaat de volgende vraag.
Loodwerk of kitnaad: waar zit de echte oorzaak?
Veel mensen wijzen bij een lekkage meteen naar een kitnaad die openstaat. Wij verdenken eerder het loodwerk en de constructieve aansluiting.
Kit wordt namelijk vaak gebruikt als oplossing voor een aansluiting die bouwkundig goed gemaakt had moeten worden. Kit kan uitdrogen, scheuren of loslaten, dat klopt. Maar als een aansluiting afhankelijk is geworden van een kitnaad om water buiten te houden, is dat sowieso een zwakke plek — ook als die naad er nu nog netjes uitziet.
Praktisch gevolg: een nieuwe laag kit over de oude smeren is bijna altijd uitstel. Het kan een paar buien goed gaan, waarna het op dezelfde plek weer begint. Bij de echte reparatie moet die kit er bovendien weer af, en hij maakt het lastiger te zien hoe het water oorspronkelijk liep.
Zit het lek in de dakkapel of in het dak erboven?
Dit is de vraag die het meeste zoekwerk scheelt, en de reden dat we nooit alleen afgaan op de plek waar jij binnen de lekkage ziet.
Bij een lekkende dakkapelaansluiting zie je sporen direct langs die aansluiting: vervuiling, verkleuring, mosvorming of vochtsporen bij het lood en bij de overgang. Het water heeft daar zichtbaar gelopen.
Zit het lek hoger in het dakvlak, dan kan het water onder de pannen naar beneden lopen en pas bij de dakkapel naar binnen komen. De dakkapel is dan het eerste obstakel dat het water tegenkomt, en lijkt daardoor de boosdoener terwijl het lek erboven zit. Hoe ver water onder pannen kan doorlopen voordat het binnen zichtbaar wordt, lees je in ons artikel over een dak dat lekt bij hevige regen.
Een paar aanwijzingen die helpen:
- Lekt het alleen bij slagregen uit één bepaalde windrichting? Dan is de windkant van het dak verdacht, niet per se de dakkapel.
- Zie je binnen water bij de zijkant van de dakkapel, of aan het plafond een stuk verderop?
- Is er hogerop in het dak iets zichtbaar veranderd, zoals een verschoven pan of een scheefstaande nokvorst?
Zekerheid geeft dat niet. Het bepaalt wel waar we het eerst kijken.
Wat je zelf kunt doen — en wat niet
Ga niet zelf het dak op. Een dakkapel zit meestal midden op een schuin dak, dus je komt er niet bij zonder over de pannen te lopen. Dat is glad, en je beschadigt er het dak mee: pannen schuiven, randen breken en aansluitingen werken los. Bij regen mogen ook vakmensen arbotechnisch niet op een dak werken.
Wat wel kan, en wat ons echt helpt:
- Kijk vanaf de grond of vanuit een raam aan de overkant naar het lood langs de zijwangen en naar de rand van het dakje.
- Maak foto’s, ook ingezoomd. Vochtsporen, groene aanslag en verkleuring langs de aansluiting zijn goed te zien van een afstand.
- Kijk op zolder waar het water precies binnenkomt en welke route het over de balken of langs de betimmering volgt.
- Noteer bij welk weer het lekt: alleen bij een hoosbui, alleen bij wind uit een bepaalde hoek, of ook bij gewone regen.
Wat je binnen doet om de schade te beperken, en wanneer een nat plafond gevaarlijk wordt, staat in ons artikel over wie je belt bij een lekkage.
Reparatie of de dakkapel opnieuw afwerken?
Dat hangt af van wat we aantreffen. Zit het probleem in één aansluiting die niet goed is uitgevoerd, dan maken we die aansluiting opnieuw: lood op maat, goed ingeslepen en met genoeg ruimte om beweging op te vangen. Is het loodwerk over de hele lengte versleten of zit de dakbedekking op het dakje aan het einde van zijn leven, dan is de dakkapel als geheel aan de beurt.
Eén ding weegt daarin mee: de dakkapel zit op een plek waar je niet makkelijk komt. Elke keer terugkomen voor een nieuwe kleine reparatie kost tijd en moeite. Als het loodwerk en de dakbedekking allebei op leeftijd zijn, is het in één keer goed maken vaak verstandiger dan drie keer een zwakke plek dichten.
Is de schade plotseling ontstaan, bijvoorbeeld door storm, dan kan je verzekering meespelen. Hoe dat meestal loopt, lees je in ons artikel over daklekkage en je verzekering. Check altijd je eigen polis.
Hoe wij het aanpakken
Bij een acute lekkage komen we dezelfde dag; lukt dat echt niet, dan schakelen we een collega in. Stuur vooraf een foto mee, dan weten we al iets voordat we er zijn.
Op het dak kijken we naar de waterroute: langs de zijwangen, de overgang naar het hoofddak, de dakrand en het kozijn, en naar het dakvlak boven de dakkapel. We gaan niet af op de plek waar jij binnen het water ziet, want die zegt weinig over waar het lek zit. Je krijgt foto’s van de oorzaak en van het herstel, ook van de plekken die je vanaf de grond niet ziet.
Is het weer te slecht om het meteen goed te maken, dan dichten we het eerst tijdelijk en komen we terug voor de echte reparatie. Hoe we een lekkage opsporen en verhelpen, staat op de pagina over daklekkage.
Wat een reparatie kost, hangt af van de oorzaak en van hoe goed de plek bereikbaar is. Je hoort de prijs voordat we beginnen.
Lekt je dakkapel nog niet, maar zie je wel verkleuring of mos langs het lood? Laat er dan naar kijken voordat het regenseizoen begint. Dat kan bij een gewone dakinspectie, en die is gratis.